{"id":1674,"date":"2019-06-01T13:14:17","date_gmt":"2019-06-01T13:14:17","guid":{"rendered":"http:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/?page_id=1674"},"modified":"2024-02-08T03:44:36","modified_gmt":"2024-02-08T03:44:36","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/?page_id=1674&lang=pl","title":{"rendered":"Historia"},"content":{"rendered":"<h1>Historia<\/h1>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-1040 alignleft\" src=\"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/KaplicaJalalabad-1-2.jpg\" alt=\"\" width=\"269\" height=\"202\" \/><\/p>\n<p><strong><em>\u201eId\u017acie na ca\u0142y \u015bwiat i g\u0142o\u015bcie Ewangeli\u0119\u201d\u00a0 <\/em><\/strong><strong><em>Mk 16, <\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Trzy lata temu jedna Polka \u017cyj\u0105ca w D\u017canyd\u017cer (to znaczy po kirgizsku \u201eNowa ziemia\u201d) napisa\u0142a swojej znajomej w Niemczech, \u017ceby ona\u00a0 jej pomog\u0142a w znalezieniu katolickiego ksi\u0119dza. Znajoma znalaz\u0142a w Niemczech telefon katolickiej parafii w Biszkeku, stolicy Kirgizji i zadzwoni\u0142a do ko\u015bcio\u0142a. Sam D\u017canyd\u017cer le\u017cy oko\u0142o 50 km od Biszkeku, tak wi\u0119c ksi\u0105dz od razu pojecha\u0142 do\u00a0 wioski, by odwiedzi\u0107 t\u0119 kobiet\u0119. W dniu dzisiejszym w tej parafii jest ju\u017c ponad 30 os\u00f3b regularnie uczestnicz\u0105cych we Mszy \u015bwi\u0119tej. 7 lat temu dw\u00f3ch Jezuit\u00f3w siedzia\u0142o wieczorem w domu parafialnym w Biszkeku i zastanawia\u0142o si\u0119 jak ewangelizowa\u0107 Kirgiz\u00f3w. W tym samym momencie do pokoju wesz\u0142y dwie malutkie kirgizskie dziewczynki i z powa\u017cn\u0105 min\u0105 powiedzia\u0142y: \u201eGelobt sei Jesus Christus!\u201c \u2013 co znaczy\u00a0 po niemiecku: \u201eNiech b\u0119dzie pochwalony Jezus Chrustus\u201d. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ich umieraj\u0105ca babcia, z pochodzenia Niemka chcia\u0142a si\u0119 wyspowiada\u0107 i wys\u0142a\u0142a swoje wnuczki do miasta, \u017ceby szuka\u0142y katolickiego ksi\u0119dza. Teraz ta babcia ju\u017c nie \u017cyje, ale w jej wiosce Iwanowka i w okolicy, trzeba by\u0142o stworzy\u0107 w ostatnim czasie ju\u017c trzeci\u0105 parafi\u0119 poniewa\u017c na Msz\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 przychodzi\u0142o coraz wi\u0119cej ludzi. I tak jest wsz\u0119dzie w Kirgizstanie, przyje\u017cd\u017ca ksi\u0105dz do jednej staruszki lub rodziny, a po kilku latach tam ju\u017c jest niewielka parafia.<!--more--><\/p>\n<p><strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Kirgistanie.<\/strong><\/p>\n<p>Kirgizja to jedna z\u00a0 5 \u015brodkowo-azjatyckich by\u0142ych republik sowieckich, kt\u00f3re nagle pojawi\u0142y si\u0119 na mapach \u015bwiata w 1991, ale i tak pozosta\u0142y dla wi\u0119kszo\u015bci ludzi wielk\u0105 nieznan\u0105. Kirgizja graniczy z Kazachstanem, Chinami, Tad\u017cykistanem i Uzbekistanem.\u00a0 Powierzchnia Kirgizji, to mniej wi\u0119cej 2\/3 powierzchni Polski. 90% kraju pokrywaj\u0105 g\u00f3ry si\u0119gaj\u0105ce do 7500 metr\u00f3w.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1767\" aria-describedby=\"caption-attachment-1767\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-1767\" src=\"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/2-300x199.jpg\" alt=\"Polskie jase\u0142ka\" width=\"300\" height=\"199\" srcset=\"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/2-300x199.jpg 300w, https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/2-120x80.jpg 120w, https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/2.jpg 575w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1767\" class=\"wp-caption-text\">Polskie jase\u0142ka<\/figcaption><\/figure>\n<p>Per\u0142\u0105 Kirgizstanu jest oczywi\u015bcie jezioro Issyk-kul, d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 150 km i g\u0142\u0119boko\u015bci 700 metr\u00f3w, po\u0142o\u017cone na wysoko\u015bci Doliny Pi\u0119ciu Staw\u00f3w w Tatrach.\u00a0 \u017byje tutaj oko\u0142o 5 milion\u00f3w ludzi: Kirgizi, Uzbecy, Rosjanie, Ujgurowie, Dunganie, Niemcy, Ukrai\u0144cy, Kurdowie, Tad\u017cycy, Turcy, Polacy, przesiedle\u0144cy z Kaukazu \u2013 w sumie oko\u0142o 100 narodowo\u015bci. Terytorium Kirgizji by\u0142o ci\u0105gle zawojowywane i zasiedlane przez r\u00f3\u017cne pa\u0144stwa i narody. Te tereny zamieszkiwali albo zawojowywali Scyci (kt\u00f3rzy walczyli z Persami i Aleksandrem Macedo\u0144skim), Hunowie, Usuni, Turcy, Mongo\u0142owie, Chi\u0144czycy, Arabawie, Ujgurcy, Kara-chi\u0144czycy, Najmani,\u00a0 Uzbecy, D\u017cungarcy i Rosjanie.<\/p>\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludno\u015bci to muzu\u0142manie \u2013 cho\u0107 nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ceby Kirgizi byli szczeg\u00f3lnie przywi\u0105zani do swojej wiary. Chrze\u015bcija\u0144stwo w Kirgizji pojawi\u0142o si\u0119 we wczesnym \u015bredniowieczu, kiedy przybyli tutaj nestorianie. Do dnia dzisiejszego zachowa\u0142y si\u0119 na Jedwabnym Szlaku ich klasztory. W XIII-XIV misjonarze \u2013 franciszkanie podj\u0119li pr\u00f3by ewangelizacji tutejeszych narod\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie pierwsi katolicy pojawili si\u0119 w Kirgizstanie pod koniec XIX \u2013 byli to polscy i niemieccy osadnicy. Jednym z nich by\u0142 s\u0142ynny podr\u00f3\u017cnik Przewalski. W latach 30 i 40-tych XX wieku dzisi\u0105tki tysi\u0119cy katolik\u00f3w: Polak\u00f3w, Ukra\u0144c\u00f3w, Niemc\u00f3w, Litwin\u00f3w i Korea\u0144czyk\u00f3w &#8212; zosta\u0142o zes\u0142anych przez Stalina do Kirgizji. Jeden z najwi\u0119kszych punkt\u00f3w zbiorczych armii Andersa mie\u015bci\u0142 si\u0119 D\u017calalabadzie, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 s\u0142ynny w ca\u0142ym \u015bwiecie w marcu 2005 roku, bo w\u0142a\u015bnie tutaj rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 rewolucja, kt\u00f3ra pozbawi\u0142a w\u0142adzy prezydenta Askara Akajewa.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-1768 alignleft\" src=\"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-300x225.jpg\" alt=\"Polak\u00f3w \u201cOdrodzenie\u201d. \" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-300x225.jpg 300w, https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3.jpg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Pod koniec lat 50-tych niemieccy katolicy podj\u0119li pr\u00f3b\u0119 za\u0142o\u017cenia parafii niedaleko od stolicy. Niestety bardzo szybko ich dom modlitwy zosta\u0142 zlikwidowany, a ksi\u0105dz i kilku aktywnych parafian aresztowanych. W latach 60-tych uda\u0142o si\u0119 ju\u017c za\u0142o\u017cy\u0107 legaln\u0105 parafi\u0105 i wybudowa\u0107 w Biszkeku niewielki ko\u015bci\u00f3\u0142ek, jak do tej pory jedyny w Kirgizji. Proboszczem by\u0142 przez d\u0142ugie lata by\u0142y wi\u0119zie\u0144 \u0142agr\u00f3w Ks. Michael K\u00f6hler i a\u017c do lat 90 wi\u0119kszo\u015b\u0107 parafian to byli Niemcy. Pod koniec lat 80-tych opiek\u0119 nad katolikami w Kirgziji wzi\u0119li na siebie jezuici. W Kirgizji pracuje 13 misjonarzy (ksie\u017cy i si\u00f3str zakonnych), w tym trzech Polak\u00f3w: Ks. Jerzy J\u0119drzejewski z diecezji warszawskiej, i dwaj jezuici: Ojciec Krzysztof Korolczuk\u00a0 i brat Damian Wojciechowski.<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz parafii w Biszkeku misjonarze odwiedzaj\u0105 oko\u0142o 30 rozsianych po ca\u0142ym kraju katolickich wsp\u00f3lnot. Licz\u0105 one od kilku do kilkudziesi\u0119ciu wiernych. Poniewa\u017c w tych miejscowo\u015bciach nie ma ko\u015bcio\u0142\u00f3w, wi\u0119c Msza \u015awi\u0119ta jest odprawiana w prywatnych mieszkaniach. Najdalej po\u0142o\u017cona w D\u017calalabadzie \u2013 jest odwiedzana przez kap\u0142ana raz na 2 miesi\u0105ce, poniewa\u017c droga wiedzie przez siegaj\u0105ce 4000 metr\u00f3w prz\u0119\u0142ecze, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119sto nieprzejezdne. Parafie s\u0105 wielonarodowo\u015bciowe \u2013 jest w nich wielu Polak\u00f3w, ale tak\u017ce Korea\u0144czy czy Kirgizi. Wielu parafian to ludzie starsi, chorzy i bardzo biedni, ale jest te\u017c sporo dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Z Ko\u015bcio\u0142em bardzo aktywnie wsp\u00f3\u0142pracuje miejscowy Zwi\u0105zek\u00a0 Polak\u00f3w \u201cOdrodzenie\u201d.<\/p>\n<p>W 2006 roku papie\u017c Benedykt XVI ustanowi\u0142 w Kirgizji Apostolsk\u0105 Administratur\u0119 i naznaczy\u0142 jej pierwszym biskupem jezuit\u0119 Miko\u0142aja Messmera. To wydarzenie powinno si\u0119 sta\u0107 impulsem dla dalszego rozwoju Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego w Kirgizji.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Praca charytatywna<\/strong><\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 ostatniej rewolucji jest niew\u0105tpliwie straszna bieda, kt\u00f3ra szczeg\u00f3lnie dotyka prowincji. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w jest bezrobotna i \u017cyje dzi\u0119ki uprawianiu przydomowych ogr\u00f3dk\u00f3w. Emeryci otrzymuj\u0105 oko\u0142o 5-10 $ miesi\u0119cznie \u2013 za 1 $ mo\u017cna kupi\u0107 10 ma\u0142ych chleb\u00f3w. Kobiety pracuj\u0105ce w polu po 10 godzin przy 40 stopniowym skwarze otrzymuj\u0105 1 $ dziennie i tak\u0105 zap\u0142at\u0119 uwa\u017ca si\u0119 za nienajgorsz\u0105. Wiele dzieci jest bezdomnych lub pracuje zamiast si\u0119 uczy\u0107. Na wsi praktycznie nie dzia\u0142a s\u0142u\u017cba zdrowia, a w mie\u015bcie za wszystko trzeba p\u0142aci\u0107. Spotyka\u0142em si\u0119 z przypadkami, kiedy ludzie osobi\u015bcie robili sobie operacje przy pomocy no\u017cy kuchennych. Alkoholizm i kryzys rodziny to ogromne problemy b\u0119d\u0105ce spadkiem po 70 latach komunizmu, kt\u00f3re w du\u017cej mierze dotykaj\u0105 tak\u017ce katolik\u00f3w. Dodatkowym problemem s\u0105 uchod\u017acy z Tad\u017cykistanu (gdzie na pocz\u0105tku lat 90 trwa\u0142a kilka lat wojna domowa, kt\u00f3ra poch\u0142on\u0119\u0142a dziesi\u0105tki tysiecy ludzkich istnie\u0144), z po\u0142udnia Kirgizstanu i z Uzbekistanu.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-1769 alignright\" src=\"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/4-300x216.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"216\" srcset=\"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/4-300x216.jpg 300w, https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/4.jpg 498w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>Jednym z g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego w Kirgizji jest praca charytatywna. Rozdzielamy przychodz\u0105c\u0105 z zagranicy (g\u0142\u00f3wnie z Niemiec) pomoc materialn\u0105 w\u015br\u00f3d ludzi chorych, inwalid\u00f3w, wielodzietnych rodzin i ludzi samotnych. Szczegoln\u0105 trosk\u0105 otaczamy domy inwalid\u00f3w i domy strac\u00f3w. W domach inwalid\u00f3w pacjenci dziel\u0105 si\u0119 na trzy grupy: chodz\u0105cych, p\u0119\u0142zaj\u0105cych i le\u017c\u0105cych. S\u0105 tam ludzie z najci\u0119\u017cszymi upo\u015bledzeniami fizycznymi i psychicznymi. Kiedy ich odwiedzamy, to zawsze staramy si\u0119 przywie\u017a\u0107 dla ka\u017cdego bochnek chleba, jab\u0142ko albo pomidor. Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce jeszcze nigdy nie widzia\u0142em ludzi, kt\u00f3rzy z tak\u0105 \u0142apczywo\u015bci\u0105 jedz\u0105 chleb. Niekt\u00f3rzy z nich chodz\u0105 w jaki\u015b \u0142achmanach, a domy s\u0105 w przera\u017caj\u0105cym stanie, z dziurawymi pod\u0142ogami i przeciekaj\u0105cymi dachami. Staramy si\u0119 im przywie\u017a\u0107 jakiekolwiek ubrania, kt\u00f3re dostajemy z zagranicy. Opr\u00f3cz tego pokazujemy im filmy religijne (g\u0142\u00f3wnie animowane, bo te oni najlepiej rozumiej\u0105), opowiadamy historie z Biblii, \u015bpiewamy i je\u015bli to jest mo\u017cliwe odprawiamy Msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105. Najwa\u017cniejsze dla tych ludzi jest to, \u017ce kto\u015b o nich pami\u0119ta i ich lubi. Mamy pozwolenie odzwiedza\u0107 12 wi\u0119zie\u0144: w tym tak\u017ce wi\u0119zienie dla kobiet i dla niepe\u0142noletnich. W dw\u00f3ch wi\u0119zianiach mamy grupy modlitewne, gdzie wi\u0119\u017aniowe regularnie si\u0119 spotykaj\u0105, a my g\u0142osimy im konferncje o modlitwie i Biblii,\u00a0 a tak\u017ce przygotowujemy do sakrament\u00f3w \u2013 szczeg\u00f3lnie do spowiedzi. W wi\u0119zieniu kobiecym mamy trzy takie grupy \u2013 w tym tak\u017ce w cz\u0119\u015bci przeznaczonej dla chorych i dla kobiet z dzie\u0107mi. Du\u017cym problemem w wi\u0119zieniach jest wy\u017cywienie i odzie\u017c. Matki prosi\u0142y nas ostatnio o myd\u0142o dla swoich dzieci. Na dzienne wy\u017cywinie wi\u0119\u017ania przeznaczona jest r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 jednego bochenka chleba. Bardzo wielu wi\u0119\u017ani\u00f3w choruje na gru\u017alic\u0119. Trzeba te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce do wi\u0119zienia trafiaj\u0105 nie tylko winni, lecz tak\u017ce ci kt\u00f3rzy nie byli w stanie da\u0107 \u0142ap\u00f3wki milicji, prokuratorowi albo s\u0119dziemu. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne jest m\u00f3wienie tym ludziom o Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci i przebaczeniu, poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie tylko pope\u0142ni\u0142a przest\u0119pstwa, ale tak\u017ce sami do\u015bwiadczyli wiele niesprawiedliwo\u015bci i cierpienia. W pozosta\u0142ych wi\u0119zieniach pokazujemy filmy takie jak np. Pasja Mela Gibsona.<\/p>\n<p>Filmy cisz\u0105 si\u0119 wielk\u0105 popularno\u015bci\u0105 i przychodzi na nie nawet po kilkuset wi\u0119\u017ani\u00f3w, \u00a0w salach gdzie nie tylko nie ma okien, drzwi i pod\u0142\u00f3g, ale nawet nie ma krzese\u0142, wi\u0119c wie\u017aniowie siedz\u0105 w kucki.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-1770 alignleft\" src=\"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/5-300x195.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"195\" srcset=\"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/5-300x195.jpg 300w, https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/5.jpg 505w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/> Odwiedzamy te\u017c domy starc\u00f3w \u2013 tam \u017cyje czasami po kilkuset zupe\u0142nie opuszczonych starych ludzi. Dla nich nawet odrobina udzielonego im zainteresowania, czasu i wsp\u00f3lna modlitwa ma wielkie znaczenie. W domu starc\u00f3w w D\u017calalabadzie \u017cyje zupe\u0142nie samotna Pani Regina Buczek, kt\u00f3ra w 1944 roku wyjech\u0142a z Polski, z \u0141ukowa. Wkr\u00f3tce zmar\u0142 jej m\u0105\u017c, a potem jedyne dziecko na malari\u0119. Potem pracuj\u0105c przy wyr\u0119bie tajgi na p\u00f3\u0142nocy\u00a0 Syberii, niedaleko od Norylska, straci\u0142a palec. Przejecha\u0142a na po\u0142udnie Kirgzistanu i ca\u0142e \u017cycie pracowa\u0142a w sto\u0142\u00f3wce \u2013 kiedy komunizm upad\u0142, jej fabryka zosta\u0142a zlikwodowana, zagin\u0119\u0142y wszystkie dokumenty (ZUS, a nawet dow\u00f3d osobisty) i jeszcze kilka lat pracowa\u0142a za jedzenie i mieszkanie w prywatnym barze. W domu starc\u00f3w otrzymuje miesi\u0119cznie jedno myd\u0142o, dwie rolki papieru toleatowego i 8 som\u00f3w (oko\u0142o 20 cent\u00f3w), za kt\u00f3re mo\u017ce kupi\u0107 1,5 bochenka chleba. Utrzymuje si\u0119 przy \u017cyciu, myj\u0105c zmar\u0142ych pensjonariuszy i pior\u0105c ubrania tych, kt\u00f3rzy s\u0105 ob\u0142o\u017cnie chorzy i maj\u0105 jakie\u015b pieni\u0105dze. Pomagaj\u0105c tym wszystkim ludziam nie ma dla nas r\u00f3\u017cnicy czy pomocy potrzebuj\u0105 katolicy, protestanci, muzu\u0142manie czy prawos\u0142awni.<\/p>\n<hr \/>\n<p>Jak wiemy, wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Kirgizji to muzu\u0142manie, ale nie zawsze tak by\u0142o. We wczesnym \u015bredniowieczu w Azji \u015arodkowej i Centralnej pojawiaj\u0105 si\u0119 manichejczycy \u2013 sekta, kt\u00f3ra wyros\u0142a z chrze\u015bcija\u0144stwa (w m\u0142odo\u015bci manichejczykiem by\u0142 np. \u015awi\u0119ty Augustyn). P\u00f3\u017aniej w okresie Kaganatu Tureckiego na tym terenie bardzo rozprzestrzenia si\u0119 nestorianizm. Wywodz\u0105 si\u0119 oni od pot\u0119pionego przez Sob\u00f3r Efeski w 441 roku patriarchy Konstantynopola Nestoriusza, kt\u00f3ry g\u0142osi\u0142 niezgodne z katolick\u0105 wiar\u0105 pogl\u0105dy dotycz\u0105ce Matki Bo\u017cej. Prze\u015bladowani przez Cesarstwo Bizantyjskie nestorianie przenie\u015bli si\u0119 do Persji (obecny Iran), a p\u00f3\u017aniej rozprzestrzenili si\u0119 w\u015br\u00f3d wielu tureckich i mongolskich narod\u00f3w. Nawet niekt\u00f3rzy z chan\u00f3w mongolskich sympatyzowali nestorianom i pozwalali ochrzci\u0107 swoje dzieci i \u017cony. Chrze\u015bcijanami-nestorianami zostali np. Kereici, Onguci i Ujgurzy. Podczas jednej z wojen , kt\u00f3re Cesarstwo Bizantyjskie toczy\u0142o z Turkami, Bizantyjczycy ku swojemu ogromnemu zdziwieniu spostrzegli, \u017ce ich wrogowie maj\u0105 na czo\u0142ach wytatuowane krzy\u017ce. Ju\u017c wcze\u015bniej nestorianami zostali Sogdyjczycy, wywodz\u0105cy si\u0119 z Azji \u015brodkowej nar\u00f3d, zajmuj\u0105cy si\u0119 przede wszystkim kupiectwem, kt\u00f3ry zak\u0142ada\u0142 na ca\u0142ym Jedwabnym Szlaku swoje miasta. W ko\u0144cu nestorianie dotarli tak\u017ce do Chin, gdzie w 745 roku zostali oficjalnie uznani przez w\u0142adze.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/pol\/img_news\/hist_01.jpg\" align=\"right\" \/>W tym okresie w ca\u0142ej Azji Centralnej koczownicze narody nieustannie w\u0119drowa\u0142y i wojowa\u0142y ze sob\u0105, dlatego cz\u0119sto trudno zlokalizowa\u0107, gdzie w danej chwili \u017cy\u0142 dany nar\u00f3d i w zwi\u0105zku z tym trudno te\u017c powiedzie\u0107, ilu chrze\u015bcijan-nestorian \u017cy\u0142o na terytorium wsp\u00f3\u0142czesnego Kirgizstanu. Do dzi\u015b dnia zachowa\u0142y si\u0119 jednak na Jedwabnym Szlaku ich klasztory i grobowce jak np. tak nazywany karawan-saraj w Tasz-Rabat. W czujskiej dolinie zachowa\u0142 si\u0119 nawet grobowiec Ormia\u0144skiego biskupa.<\/p>\n<p>W XIII-XIV w okresie mongolskich podboj\u00f3w do Centralnej Azji docieraj\u0105 katolicy misjonarze i wys\u0142annicy papie\u017cy do chan\u00f3w. Pierwszym z nich by\u0142 W\u0142och arcybiskup Plano Carpini (przebywa\u0142 w stawce chana w 1246-47) i franciszkanin Rubryk. W ko\u0144cu wykszta\u0142cony w duchu chrze\u015bcija\u0144skim chan Kubi\u0142aj, cho\u0107 sam nie ochrzczony, poprosi\u0142 poprzez s\u0142ynnego kupca i podr\u00f3\u017cnika Marko Polo papie\u017ca, a by ten przys\u0142a\u0142 do jego stolicy Pekinu katolickich kap\u0142an\u00f3w. Misj\u0119 ten wype\u0142ni\u0142 franciszkanin Giovanni Montecorvino, kt\u00f3ry zosta\u0142 w 1289 pierwszym arcybiskupem opanowanych przez Mongo\u0142\u00f3w Chin i tym samym katoliccy zakonnicy mogli zajmowa\u0107 si\u0119 dzia\u0142alno\u015bcia misyjn\u0105 w\u015br\u00f3d narod\u00f3w Azji. Montecorvino ochrzci\u0142 mi\u0119dzy innymi mongolskiego ksi\u0119cia Korguza.W tym samym czasie ilchanowie \u2013 czyli mongolscy w\u0142adcy Persji i Iraku bardzo sprzyjali chrze\u015bcija\u0144stwu i nawet zorganizowali w\u0142asn\u0105 wypraw\u0119 do Ziemi \u015awi\u0119tej, aby wyzwoli\u0107 j\u0105 z r\u0105k muzu\u0142man\u00f3w. Ilchan Abaga wysy\u0142a\u0142 nawet w 1268 roku listy do papie\u017ca Klemensa IV i Miko\u0142aj III, w kt\u00f3rych proponowa\u0142 wsp\u00f3ln\u0105 wypraw\u0119 krzy\u017cow\u0105 przeciw egipskim Mamelukom. Niestety z czasem dzia\u0142alno\u015b\u0107 nestorian\u00f3w i katolik\u00f3w w\u015br\u00f3d lud\u00f3w tureckich i mongolskich zamiera.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/pol\/img_news\/hist_02.jpg\" align=\"right\" \/>Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie pierwsi katolicy pojawili si\u0119 w Kirgizstanie pod koniec XIX \u2013 byli to niemieccy osiedle\u0144cy w Ta\u0142asie, a tak\u017ce Polacy: oficerowie i urz\u0119dnicy na carskiej s\u0142u\u017cbie, przedsi\u0119biorcy i in\u017cynierowie. Wielu z nich to potomkowie zes\u0142a\u0144c\u00f3w z okresu powsta\u0144, inni znowu przyje\u017cd\u017cali do Kirgizji z nadziej\u0105 na lepsze \u017cycie. W Oszu w 1897 roku 15% bia\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w to katolicy. W tym czasie w Kirgizji nie by\u0142o katolickiej parafii i tylko od czasu do czasu przyje\u017cd\u017cali ksi\u0119\u017ca z Taszkientu. Po rewolucji bolszewickiej do Kirgizji przybywaj\u0105 zes\u0142a\u0144cy katolicy. S\u0105 nimi rozku\u0142aczeni Niemcy znad Wo\u0142gi, a potem Polacy ze wschodniej Ukrainy i rozku\u0142aczeni Ukrai\u0144cy grekokatolicy. Po zaatakowaniu przez Hitlera ZSRR ma miejsce najwi\u0119ksza fala zes\u0142a\u0144c\u00f3w: to przede wszystkim Niemcy nadwo\u0142\u017ca\u0144scy, Polacy z kres\u00f3w wschodnich, Litwni, Korea\u0144czycy z Dalekiego Wschodu i pod koniec wojny greckokatoliccy &#8212; Ukrai\u0144cy z Zachodniej Ukrainy. Liczb\u0119 tych katolik\u00f3w nale\u017cy szacowa\u0107 na dziesi\u0105tki tysi\u0119cy.<\/p>\n<p>Kiedy w 1941 w D\u017calalabadzie zaczyna si\u0119 organizowa\u0107 5 Dywizja Piechoty genera\u0142a Andersa, wtedy tak\u017ce otwiera si\u0119 tam tymczasowy ko\u015bci\u00f3\u0142 z katolickimi ksi\u0119\u017cmi sprawuj\u0105cymi opiek\u0119 duszpastersk\u0105 nad polskimi \u017co\u0142nierzami i ich rodzinami. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych ludzi opu\u015bci\u0142a Kirgizj\u0119 w trakcie lub zaraz po zako\u0144czeniu wojny. Do po\u0142owy lat 50tych roku \u017cycie religijne katolik\u00f3w w Kirgizji toczy\u0142o si\u0119 w podziemiu. Kap\u0142an\u00f3w nie by\u0142o, poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich by\u0142a w tym czasie w \u0142agrach. W 1955 roku najwi\u0119ksza wsp\u00f3lnota katolik\u00f3w (Niemc\u00f3w) w Kirgizji, kt\u00f3ra \u017cy\u0142a w Luksemburgu po raz pierwszy podj\u0119\u0142a pr\u00f3b\u0119 uzyska\u0107 oficjaln\u0105 rejestracj\u0119. W tym samym czasie w Kirgizji istnia\u0142y te\u017c inne wsp\u00f3lnoty w Frundze, Tokmoku, Kancie, D\u017calalabadzie, Oktiabrskom, Suzaku i innych miejscowo\u015bciach. W drugiej po\u0142owie lat 50tych do Luksemburga przyjecha\u0142 po wyj\u015bciu z \u0142agru litewski kap\u0142an Antoni Szyszkiewiczius (\u0428\u0438\u0448\u0448\u043a\u0435\u0432\u0438\u0447\u0443\u0441). Pod jego kierownictwem w 1961 parafianie jeszcze raz pr\u00f3buj\u0105 zarejestrowa\u0107 parafi\u0119 w Luksemburgu i w wypadku odmowy gro\u017c\u0105 w\u0142adzom zorganizowaniem \u201emarszu i buntu\u201d. Reakcja w\u0142adz by\u0142a jednoznaczna: Ks. Szyszkiawiczius zosta\u0142 aresztowany i dwa lata by\u0142 w wi\u0119zieniu w Osze, kilku najgorliwszych parafian zes\u0142anych na prowincj\u0119, kaplica zosta\u0142a zlikwidowana.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/pol\/img_news\/hist_03.jpg\" align=\"right\" \/>W latach 60tych do Kirgizji przybywa Ksi\u0105dz Pra\u0142at Michael Keller, by\u0142y wi\u0119zie\u0144 \u0142agr\u00f3w, ostatni z \u017cyj\u0105cych w Zwi\u0105zku Radzieckim kap\u0142an diecezji tyraspolskiej, po\u0142o\u017conej w po\u0142udniowej Rosji i sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci z Niemc\u00f3w. Ks. Kelnerowi udaje si\u0119 nie tylko w 1969 zarejestrowa\u0107 parafi\u0119 \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Biszkeku, ale tak\u017ce wybudowa\u0107 istniej\u0105cy do dzisiejszego dnia ko\u015bci\u00f3\u0142 na ulicy Wasiliewa 197. Z czasem wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolik\u00f3w Kirgizji zwi\u0105za\u0142a si\u0119 z t\u0105 parafi\u0105. Oficjalnie katolik\u00f3w by\u0142o kilkuset i przyje\u017cd\u017cali do Biszkeku z samych oddalonych miejsc republiki. W tym czasie w parafii pracowa\u0142 tak\u017ce O. Bohdan Todawczicz ( \u0422\u043e\u0434\u0430\u0432\u0447\u0438\u0447), Ukrainiec, greckokatolicki mnich bazylianin, kt\u00f3ry po \u015bmierci w 1983 pra\u0142ata Kellera zosta\u0142 proboszczem.. Prawie 100% parafian w tym czasie to Niemcy, dlatego te\u017c Msza \u015awi\u0119ta by\u0142a odprawiana po niemiecku. Na codziennej Mszy \u015awi\u0119tej modli\u0142o si\u0119 oko\u0142o 20-30 os\u00f3b. Rocznie bywa\u0142o do 100 i wi\u0119cej chrzt\u00f3w, co znaczy, \u017ce kontakt z parafi\u0105 mia\u0142o kilka tysi\u0119cy ludzi. W\u0142adze i KGB stara\u0142y si\u0119 jak mog\u0142y kontrolowa\u0107 \u017cycie parafii, mi\u0119dzy innymi pr\u00f3buj\u0105c werbowa\u0107 w\u015br\u00f3d parafian donosicieli i izoluj\u0105c parafi\u0119 od m\u0142odzie\u017cy. W tym czasie Biszkek obok Karagandy sta\u0142 si\u0119 najwa\u017cniejszym centrum katolicyzmu w sowieckiej Azji.<\/p>\n<p>W latach 80tych Kirgizj\u0119 zacz\u0119li opuszcza\u0107 Niemcy i powoli parafia w Biszkeku sta\u0142a si\u0119 wielonarodow\u0105. Wkr\u00f3tce Msz\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 zacz\u0119to odprawia\u0107 po rosyjsku. W 1989 w Biszkeku rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 duszpastersk\u0105 jezuita Ojciec Miko\u0142aj Messmer. W 1991 roku po ustanowieniu Administratury Apostolskiej w Karagandzie, parafia w Biszkeku zosta\u0142a podporz\u0105dkowana jej biskupowi Janowi Paw\u0142owi Lendze. W 1997 roku Ojca Miko\u0142aja zast\u0105pi\u0142 jezuita Ojciec Aleksander Kahn i Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Kirgizji jako Missia Sui Iuris zosta\u0142 podporz\u0105dkowany bezpo\u015brednio papie\u017cowi. W 2006 papie\u017c ustanowi\u0142 w Kirgizji Administratur\u0119 Apostolsk\u0105, kt\u00f3rej pierwszym biskupem zosta\u0142 Ojciec Miko\u0142aj Messmer. W Kirgizji pracuje kilku jezuit\u00f3w, jeden ksi\u0105dz diecezjalny i kilka si\u00f3str Franciszkanek, kt\u00f3re prowadz\u0105 spo\u0142eczne centrum Pro Homine. W Biszkeku znaduje si\u0119 tak\u017ce przedstawicielstwo dyplomatyczne Watykanu: Nuncjatura Apostolska. Nuncjusz arcybiskup J\u00f3zef Weso\u0142owski na sta\u0142e przebywa w Astanie.<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz parafii w Biszkeku ksi\u0119\u017ca i siostry zakonne odwiedzaj\u0105 oko\u0142o 30 rozsianych po ca\u0142ym kraju katolickich wsp\u00f3lnot. Licz\u0105 one od kilku do kilkudziesi\u0119ciu wiernych. Kaplice znajduj\u0105 si\u0119 w Ta\u0142asie i D\u017calalabadzie (gdzie na sta\u0142e mieszkaja ksi\u0119\u017ca i siostry), a tak\u017ce w wiosce Kamyszanowce. W pozosta\u0142ych miejscowo\u015bciach Msza \u015awi\u0119ta jest odprawiana w prywatnych mieszkaniach. S\u0105 to: Soko\u0142uk, Bie\u0142owodsk, Czo\u0142dowar, D\u017canyd\u017cer, Oktjabrskoje, Wojenna Antonowka, At Baszy, Iwanowka, Stancja Iwanowka, Luksemburg, Sadowoje, Tuz, Serafimowka, Rot Front, Karakol, Osz &#8230;. Katolicy regularnie odwiedzaj\u0105 kilka dom\u00f3w inwalid\u00f3w, dom\u00f3w starc\u00f3w i wi\u0119zie\u0144.<\/p>\n<p><big>Br. Damian Wojciechowski TJ<\/big><\/p>\n<hr size=\"2\" \/>\n<h1>Pierwsza parafia \u201eOd stworzenia \u015bwiata\u201d<\/h1>\n<p>Ojciec Remigiusz Kalski, gdy mia\u0142 19 lat, bra\u0142 udzia\u0142 w pielgrzymce pieszej na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119. Z t\u0105 pielgrzymk\u0105 wi\u0105\u017ce pierwsze i jednocze\u015bnie zdecydowane my\u015bli o kap\u0142a\u0144stwie. Jako ucze\u0144 szko\u0142y \u015bredniej cz\u0119sto zagl\u0105da\u0142 do ko\u015bcio\u0142a jezuit\u00f3w na Starym Mie\u015bcie w Warszawie. Mia\u0142 do tego miejsca pewien sentyment, tak\u017ce do jezuit\u00f3w, kt\u00f3rzy opiekuj\u0105 si\u0119 t\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105. Dlatego postanowi\u0142 wst\u0105pi\u0107 do Towarzystwa Jezusowego. \u015awi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie otrzyma\u0142 29 czerwca 1999 roku.<\/p>\n<p>W czasach stalinowskich zsy\u0142ano do Kirgizji wielu katolik\u00f3w r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci. Pod koniec lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych niemieccy katolicy d\u0105\u017cyli do za\u0142o\u017cenia parafii niedaleko od Biszkeku (w\u00f3wczas Frunze). Spotka\u0142o si\u0119 to z represjami, dom modlitwy zosta\u0142 zlikwidowany, a kap\u0142an i aktywni parafianie aresztowani. Kiedy do Biszkeku przyby\u0142 by\u0142y wi\u0119zie\u0144 \u0142agr\u00f3w ks. pra\u0142at Michael K\u00f6hler, uda\u0142o si\u0119 w 1969 r. oficjalnie zarejestrowa\u0107 parafi\u0119 \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w stolicy tej radzieckiej republiki oraz wybudowano niewielki ko\u015bci\u00f3\u0142. Do lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych wi\u0119kszo\u015b\u0107 parafian stanowili Niemcy. By\u0142y te\u017c parafie prawos\u0142awne.<\/p>\n<p>Warto wspomnie\u0107 o polskim akcencie w 1942 r. Wtedy to przez kilka miesi\u0119cy w Jalalabadzie i w okolicznych miejscowo\u015bciach rozlokowana by\u0142a jedna z dywizji formuj\u0105cej si\u0119 armii gen. W\u0142adys\u0142awa Andersa. Stacjonowa\u0142o tu ponad 10 tys. polskich \u017co\u0142nierzy i przebywa\u0142o kilkana\u015bcie tysi\u0119cy cywil\u00f3w. Z tej racji przez p\u00f3\u0142 roku funkcjonowa\u0142o w Jalalabadzie katolickie duszpasterstwo, a Polacy wybudowali ko\u015bci\u00f3\u0142 (mie\u015bci si\u0119 w nim teraz klub sportowy).<\/p>\n<p>W zwi\u0105zku z przesiedleniami rodzin pochodzenia niemieckiego do Niemiec, spad\u0142a gwa\u0142townie liczba katolik\u00f3w w tym kraju. Mniej wi\u0119cej od 2000 r. zacz\u0105\u0142 do kilku pozosta\u0142ych rodzin niemieckich mieszkaj\u0105cych w Jalalabadzie przyje\u017cd\u017ca\u0107 ksi\u0105dz z Biszkeku (raz lub dwa razy do roku) i sprawowa\u0142 sakramenty.<\/p>\n<p>W 2005 r. br. Damian Wojciechowski SJ i o. Krzysztof Korolczuk SJ zamieszkali w tym mie\u015bcie na sta\u0142e i zacz\u0119li rozwija\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 religijn\u0105, a 6 stycznia 2006 r. formalnie utworzono parafi\u0119 obejmuj\u0105c\u0105 obszar po\u0142udniowej Kirgizji, czyli teren bez ma\u0142a po\u0142owy Polski.<\/p>\n<p>O. Kalski na samym pocz\u0105tku swojego pobytu zosta\u0142 zatrzymany przez policj\u0119 drogow\u0105. \u201ePolicjanci post\u0119powali z obcokrajowcem wed\u0142ug zasady wytargowania \u00abile si\u0119 da\u00bb. Pocz\u0105tkowo chcieli rekwirowa\u0107 samoch\u00f3d, sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na zarekwirowaniu zegarka. By\u0142o to pierwsze zderzenie z rozbudowanym systemem korupcyjnym. O tej bol\u0105czce Kirgizji wspominaj\u0105 raporty wszystkich instytucji opisuj\u0105cych \u017cycie w tym kraju\u201d. Kirgizja jest krajem muzu\u0142ma\u0144skim. W Jalalabadzie, kt\u00f3ry liczy oko\u0142o 90 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, jest ponad 50 meczet\u00f3w. Muzu\u0142manie odnosz\u0105 si\u0119 do katolik\u00f3w spokojnie. Powodem mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce zasadniczo nie ma katolik\u00f3w w\u015br\u00f3d Uzbek\u00f3w czy Kirgiz\u00f3w.<\/p>\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki w Kirgizji jest zasadniczo \u201ew stanie rodzenia si\u0119\u201d. O. Remigiusz m\u00f3wi, \u017ce jest to pierwsza powsta\u0142a na tym terenie parafia od stworzenia \u015bwiata. Jest tutaj drugim proboszczem. &#8212; W niedzielnych Mszach \u015bw. uczestniczy ok. 30 os\u00f3b. G\u0142\u00f3wn\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 naszej parafii, kt\u00f3ra jest pod wezwaniem b\u0142. Matki Teresy z Kalkuty, jest praca charytatywna. Na terenie parafii mieszka ok. 2 mln os\u00f3b. Jest tutaj sporo dom\u00f3w inwalid\u00f3w, sieroci\u0144c\u00f3w, wi\u0119zie\u0144, dom\u00f3w starc\u00f3w. R\u00f3\u017cne instytucje w Europie i USA chc\u0105 pom\u00f3c, a nasza parafia jest ogniwem po\u015brednicz\u0105cym. Staram si\u0119 regularnie raz w miesi\u0105cu odwiedzi\u0107<\/p>\n<p>O. Kalski cieszy si\u0119, \u017ce pos\u0142uga Ko\u015bcio\u0142a pomaga ludziom przede wszystkim od strony duchowej, ale tak\u017ce od strony materialnej. Rado\u015b\u0107 os\u00f3b, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracuje, szczeg\u00f3lnie dzieci, jest tak\u017ce jego rado\u015bci\u0105.<\/p>\n<p><big>Kajetan Rajski<\/big><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia \u201eId\u017acie na ca\u0142y \u015bwiat i g\u0142o\u015bcie Ewangeli\u0119\u201d\u00a0 Mk 16, \u00a0 Trzy lata temu jedna Polka \u017cyj\u0105ca w D\u017canyd\u017cer (to<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1674","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1674"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2307,"href":"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1674\/revisions\/2307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kyrgyzstan-sj.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}